ตัวอย่างหิน dZi อายุมากกว่า 800 ปี

ดูจากสีของเนื้อหิน
โดยทั่วไปแล้วสีของหิน dZi มี 5 สี คือ ขาวครีม , ดำ , น้ำตาล , แดง , เขียวอ่อน โดยสีที่มีความนิยมและต้องการมากที่สุดคือ สี น้ำตาลเข้ม-ขาวครีม ซึ่งทำมาจากหิน "อาเกต" (Agate)

ดูจากสีของลายบนเนื้อหิน
สีของหิน dZi ทั้งลาย และเนื้อหินส่วนมากจะเป็น สี น้ำตาลอ่อน-ขาวครีม , ดำ-ขาว , น้ำตาลเข้ม-ครีม โดยดูที่ความคมชัดของเนื้อหินและลายบนเนื้อหินควรจะตัดกันอย่างชัดเจน

ดูจากความมันเงาของหิน
เนื่องจากความเก่าของหินและอายุการใช้งาน ในความเงาบนเนื้อหินย่อมมีคราบบ้าง ความเงาของหินจะมากหรือน้อยดูได้จากแสงสะท้อนจากแสงไฟ และลักษณะความเงาก็มีหลายแบบ เช่น แบบมัน , แบบด้าน , แบบแก้ว , แบบมันด้าน , แบบมัน และในบางทีถ้าเป็นหินใช้งานมามากมักจะมีคราบเปื้อนอยู่บนเนื้อหินซึ่งทำให้แสงสะท้อนจากไฟไม่ผ่านมากนัก ตรงนี้สังเกตุด้วยตาเปล่าได้

ดูจากความใสของเนื้อหิน
ความใสของเนื้อหินดูได้จากความสามารถในการผ่านของแสง (เอาไฟฉายส่องผ่าน) แต่วิธีนี้ไม่สามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการดูหินได้อย่างแท้จริง

ดูจากความสมบูรณ์ของเนื้อหิน
หิน dZi ส่วนมากผ่านการใช้งานมาแล้วความสมบูรณ์ของหินจึงดูโดยตรงได้จากเนื้อหินว่ามีร่องรอยอะไรบ้าง และตรงปลายหินอาจจะมีรอยกระแทกอยู่บ้าง ซึ่งร่องรอยเพียงเล็กน้อยไม่ทำให้หินลดค่าได้ บางทีเนื้อหินบางส่วนอาจถูกขูดเพื่อนำไปใช้ทำยาก็สามารถยอมรับเช่นกัน (แต่ถ้าหินหักเป็น 2 ท่อนแนะนำไม่ควรนำมาสวมใส่)

ดูจากร่องรอยจากสภาพอากาศบนเนื้อหิน
ร่องรอยจากสภาพอากาศบนเนื้อหินเป็นร่องรอยของอายุหิน ถ้ามองจากแว่นขยายก็จะพบรอยกระจายทั่วไปโดยมีความลึก ไม่ค่อยสม่ำเสมอกันซักเท่าไร ร่องรอยตรงนี้จะเห็นได้ชัดบนสีดำ หรือสีน้ำตาลซึ่งเป็นเป็นสีลายของหิน หรือที่เราเรียกกันว่า เกิดลายเกล็ดปลา เกิดลายตัวหนอน เกิดลายเกล็ดมังกร

ดูจาก "จุดแดงบนเนื้อหิน" (Cinnabar dot)
จุดแดงบนหินจะปรากฏจากภายในเนื้อหินขึ้นมาบนหิน และหิน dZi บางประเภทก็ไม่มีจุดแดง บางประเภทมีจุดแดงก็ไม่ใช่ว่าจะเป็นหินประเภทดีเช่นกัน เพียงจุดแดงเป็นสิ่งที่ค่อนข้างใช้บ่อยในการจำแนกแยกหิน dZi ว่าเก่าหรือใหม่ บางทีก็เป็นจุดดำบนหิน dZi ในบางเม็ดเมื่อใส่ไปเรื่อย ๆ สีของจุดแดงอาจจะอ่อนลง หรือเข้มขึ้นได้ และจากที่ได้ศึกษามา จึงได้ข้อสรุปว่าจุดแดงที่เกิดขึ้นไม่ใช่เกิดจากคราบการเปื้อนเหงื่อ แต่เกิดจากปฏิกิริยาของแม่เหล็กในเนื้อหินกับร่างกายของผู้สวมใส่

(บางตำราบอกให้ลองเอาหินเคาะกันดูว่าเป็นเสียงของหินหรือเปล่าแต่ในความเป็นจริงไม่สามารถบ่งบอกได้ว่าเป็นหิน dZi ได้เพราะว่าในปัจจุบันมีการนำหินชนิดอื่นมาบดผสมกับแก้วจึงแยกเสียงลำบากมาก)

โดยปรกติแล้วหิน dZi เกรดดีที่สุด จะต้องทำมาจากหิน "อาเกต" (Agate) ซึ่งจะเป็นที่นิยมสูงสุดในการนำมาทำหิน dZi และจากที่ได้ศึกษามาเมื่อสมัยก่อนหินที่มาทำหิน dZi นั้นจะเป็นหิน "อาเกต" (Agate) ที่นำมาจากภูเขาหิมาลัยเท่านั้น